regards,
aakar

‘ईश्वर भन्ने बित्तिकै खोज्ने कुरा हैन क्यार आफुमै भएर ‘ई’श्वर भएको होला खोजेर पाउने भए त औँलाले उ पर्तिर देखाएर ‘उ’श्वर भन्थ्यौ कि ? ‘ – यो कुरा चैं कतै कसैको लेखोटमा पढेको हो कि के हो मैले पहिले कतै जे भए पनि लेखिदिएँ है ।

जबसम्म अनुकूलताको शीतलता जीवनमा देखापर्दैन, तबसम्म ईश्‍वर छैनन् भन्ने ध्याउन्नैमा संसार पसारो परेर धारे हात लगाउँछ । तर शक्तिको जप र तप त मान्यतामा हुन्छ, देखावटीमा उत्रिदा त त्यो सस्तोपनको चेपोमै हराउँदो हो । त्यो नाच्ने बहुलाही पनि अनुपम ईश्वरीय प्रेरणाले नाचिरहेकी हुँदो हो, जीवन ईश्‍वरको देन हो भन्दैमा उस्तै प्राणीगत रचना गरे त पुगिहाल्थ्यो होला । यतिका धेरै टाउकाहरूको काम पनि हुने थिएन होला । विविधतामै सन्तुलन छ क्यारे ।

सान्दर्भिक लाग्यो टाँसो । तर अलि भावनामा बहेको छ है, आध्यात्मिक तह खोतल्नुभन्दा पनि ।

पशुपति मा एक साँझ किन गइएको होला त्यो त प्रस्ट भएन । यदि मन्दिर भनौँ भने, यो पढ्दा कतै नास्तिक पो हो कि जस्तो लाग्छ । भजन सुन्न गएको भनौँ भने पनि, खासै भजनमा मन बहलिएको देखिएन । त्यसबाहेक चिता त जलिरहेकै थियो अनि सायद पारीपट्टि जोडिहरु आलिंगन मा थिए होलान् । अनि अर्को पाटो मा गँजेडिहरु अनि अर्को पाटो मा ती बहुलाई ।

कुरो र कुलो जता लगे पनि जान्छ भन्ने कुरा यहाँ देखाउन खोजिएको हो कि जस्तो लाग्छ तर म यहाँ लेखिएको कुनै कुरामा सहमत हुन सकिन । हुन त पशुपति जाने भनेर धाएर गइसकेकपछि यी कुराहरु स्वभावत देखिन्छन्, फरक यत्ति हो कि यहाँ शब्द मा उतारिएको छ । बहुलाई ले ईश्वर को अस्तित्व कहाँ छ भनेर खोज्दैछिन्, अनि उनीसँगै हामी पनि ईश्वर को अस्तित्व खोज्दैछौँ । आफ्ना समस्या आफ्ना लागि बिसाल हुन्छ ।

हुन त चिता मा जलिरहेका आफन्तहरुले पनि इश्वर को अस्तित्व खोजिरहेका थिए होलान्, किनकी उनीहरु को आफन्त को आत्मियता गुमाइरहेका थिए । ती भजनमा लिन हुनेहरु पनि ईश्वर कै अस्तित्व खोजिरहेकाछन् अनि ती बाबाजी र ती जोडीहरु पनि ईश्वर कै अस्तित्व खोज्दै छन् । अनि म खोज्दैछु, तपाँई पशुपति मै पुेर अस्तित्व खोज्दैहुनुहुन्छ ।

अनि आफ्नो मौलिकता को कुरा छ, पहिले त उनी किन बहुलाई बनिन्, कसरी बनिन भनेर चुरो कुरा मा पुगे मात्रै थाहा हुन्छ । हामी भाग्यवादी नभइ कर्मवादी भएकोले, उनले ईश्वर सँग या भनौँ ईश्वर को अस्तित्व खोज्नु मा कुनै तुक छैन । हुन त म नि खोज्दै छु नि, ईश्वर, तर त्यही हो कि हाम्रो परिस्थिति फरक छ ।

पशुपति मा मात्र हैन, काठमाडँ मा हरेक गल्लिहरुमा यस्ता दृश्यहरु देखिन्छन्, अनि देखुन्जेल छाति ढक्क फुल्छ, मन स्तब्ध बन्छ, अनि आँखा बाट ओझेल भएपछि बिर्सियो । अत: ईश्वर छन् भने सबैका लागि छन् । यदि बहुलाई ईश्वर खोज्दैछिन् भने, त्यहीँ चिता मा जलिरहेका आफन्तहरु त झनै खोज्दैहोलान्, ईश्वर । किन यति चाँडो, कोही आफन्तलाई चुँड्यो भनेर सराप्दै होलान् । अब भन्नुस कसको पिडा ठूलो ? सबै का पिडा आ-आफ्नै ठाउँमा छन् हैन र ? अब ईश्वर को अस्तित्व त सत्यमा छ जस्तो मात्र लाग्छ । देख्ने हो भने हरेक ठाउँमा ईश्वर को अस्तित्व छ, यदि देख्न सकिएन भने कहिँ छैन, अस्तित्व । हाम्रा खोजि सबै व्यर्थ छन् ।

“ईश्वर” भनेको आफैँ हो, शब्द को बनोट हेर्दा पनि थाहा हुन्छ । यदि अरुमा ईश्वर हुने भए, “उश्वर” हुन्थ्यो, ईश्वर हैन । ईश्वर भने को आफू भित्र को सत्य हो । त्यसैले पशुपति मा एक साँझ गएर, ईश्वर को अस्तित्व माथि प्रश्न गर्नु मुर्खतापुर्ण ठहरिन्छ । तपाई आफैलाई सोध्नुस्, के तपाई भित्र ईश्वर को अस्तित्व छ ? छ भने त ठिकै भो, हैन छैन भनेर मन्दिर मन्दिर चाहर्नथाल्नु भो भने, तपाई को समय व्यर्थमा वर्वाद हुने छ । हामी आफूहरु आफैँसँग सोधौँ, के हामी भित्र ईश्वर छ ?

पशुपति मा एक साँझ किन गइएको होला त्यो त प्रस्ट भएन । यदि मन्दिर भनौँ भने, यो पढ्दा कतै नास्तिक पो हो कि जस्तो लाग्छ । भजन सुन्न गएको भनौँ भने पनि, खासै भजनमा मन बहलिएको देखिएन । त्यसबाहेक चिता त जलिरहेकै थियो अनि सायद पारीपट्टि जोडिहरु आलिंगन मा थिए होलान् । अनि अर्को पाटो मा गँजेडिहरु अनि अर्को पाटो मा ती बहुलाई ।

कुरो र कुलो जता लगे पनि जान्छ भन्ने कुरा यहाँ देखाउन खोजिएको हो कि जस्तो लाग्छ तर म यहाँ लेखिएको कुनै कुरामा सहमत हुन सकिन । हुन त पशुपति जाने भनेर धाएर गइसकेकपछि यी कुराहरु स्वभावत देखिन्छन्, फरक यत्ति हो कि यहाँ शब्द मा उतारिएको छ । बहुलाई ले ईश्वर को अस्तित्व कहाँ छ भनेर खोज्दैछिन्, अनि उनीसँगै हामी पनि ईश्वर को अस्तित्व खोज्दैछौँ । आफ्ना समस्या आफ्ना लागि बिसाल हुन्छ ।

हुन त चिता मा जलिरहेका आफन्तहरुले पनि इश्वर को अस्तित्व खोजिरहेका थिए होलान्, किनकी उनीहरु को आफन्त को आत्मियता गुमाइरहेका थिए । ती भजनमा लिन हुनेहरु पनि ईश्वर कै अस्तित्व खोजिरहेकाछन् अनि ती बाबाजी र ती जोडीहरु पनि ईश्वर कै अस्तित्व खोज्दै छन् । अनि म खोज्दैछु, तपाँई पशुपति मै पुेर अस्तित्व खोज्दैहुनुहुन्छ ।

अनि आफ्नो मौलिकता को कुरा छ, पहिले त उनी किन बहुलाई बनिन्, कसरी बनिन भनेर चुरो कुरा मा पुगे मात्रै थाहा हुन्छ । हामी भाग्यवादी नभइ कर्मवादी भएकोले, उनले ईश्वर सँग या भनौँ ईश्वर को अस्तित्व खोज्नु मा कुनै तुक छैन । हुन त म नि खोज्दै छु नि, ईश्वर, तर त्यही हो कि हाम्रो परिस्थिति फरक छ ।

पशुपति मा मात्र हैन, काठमाडँ मा हरेक गल्लिहरुमा यस्ता दृश्यहरु देखिन्छन्, अनि देखुन्जेल छाति ढक्क फुल्छ, मन स्तब्ध बन्छ, अनि आँखा बाट ओझेल भएपछि बिर्सियो । अत: ईश्वर छन् भने सबैका लागि छन् । यदि बहुलाई ईश्वर खोज्दैछिन् भने, त्यहीँ चिता मा जलिरहेका आफन्तहरु त झनै खोज्दैहोलान्, ईश्वर । किन यति चाँडो, कोही आफन्तलाई चुँड्यो भनेर सराप्दै होलान् । अब भन्नुस कसको पिडा ठूलो ? सबै का पिडा आ-आफ्नै ठाउँमा छन् हैन र ? अब ईश्वर को अस्तित्व त सत्यमा छ जस्तो मात्र लाग्छ । देख्ने हो भने हरेक ठाउँमा ईश्वर को अस्तित्व छ, यदि देख्न सकिएन भने कहिँ छैन, अस्तित्व । हाम्रा खोजि सबै व्यर्थ छन् ।

“ईश्वर” भनेको आफैँ हो, शब्द को बनोट हेर्दा पनि थाहा हुन्छ । यदि अरुमा ईश्वर हुने भए, “उश्वर” हुन्थ्यो, ईश्वर हैन । ईश्वर भने को आफू भित्र को सत्य हो । त्यसैले पशुपति मा एक साँझ गएर, ईश्वर को अस्तित्व माथि प्रश्न गर्नु मुर्खतापुर्ण ठहरिन्छ । भन्ने आशय छ है, मेरो चाँहि । अन्यथा नलिनुहोला !!!